Mảnh Sành Cạo Máu Trên Đống Tro Và Lời Kêu Oan Khắc Vào Đá Tảng
Ngồi biệt lập trên bãi tro rác ngoài cổng thành xứ Út với mảnh sành vỡ cạo từng mảng ung nhọt hôi thối, ông Gióp vừa phải đỡ lời xúi giục tuyệt vọng của người vợ, vừa đối mặt với bản án đạo đức tàn nhẫn từ chính ba người bạn thân nhất đời mình.
BẠN THÂN KẾT TỘI
Tiếng cạnh gốm sắc lẹm cạo sột soạt qua lớp vảy da nứt nẻ nghe lạnh buốt sống lưng. Mùi mủ tanh nồng trộn lẫn mùi phân lạc đà đốt làm củi bốc lên ngột ngạt giữa bãi đổ tro ngoài cổng thành xứ Út. Từ gan bàn chân lên tới đỉnh đầu, không còn lấy một đốt ngón tay lành lặn trên cơ thể người đàn ông từng làm chấn động phương Đông. Những mụn nhọt độc sưng tấy như than hồng, vỡ ra rồi đóng vảy cứng dưới cái nắng gắt sa mạc. Thứ duy nhất còn lại trong tay ông Gióp lúc này là mảnh sành đất nung vỡ nhặt từ ngôi nhà đổ của người con trưởng — vật mà ông dùng để cạo bớt mủ máu cho đỡ cơn ngứa rát như thiêu đốt từng thớ thịt.
Trẻ con ngoài chợ chạy ngang qua bãi rác đều bịt mũi, chỉ trỏ rồi nhổ nước bọt xuống đất. Những kẻ chỉ mới tuần trước còn khúm núm đứng chờ ông phát bánh bên cổng thành giờ đây tránh xa ông như tránh một xác chết biết thở. Cơn bão thứ hai của Xatan đã đánh trúng nơi hiểm độc nhất: không giết chết Gióp ngay lập tức, nhưng biến thân xác ông thành một nhà tù hôi hám, đẩy ông ra khỏi cộng đoàn loài người để gặm nhấm nỗi cô độc tận cùng bên cạnh mười nấm mồ mới đắp.
Mảnh Sành Ngoài Cổng Thành Và Lời Xúi Giục Tuyệt Vọng Từ Người Bạn Đời
Giữa buổi trưa oi ả ấy, tiếng bước chân lê lết dừng lại trước đống tro. Vợ của Gióp đứng đó. Đôi mắt bà trũng sâu như hai hố nước cạn, mái tóc rối bù phủ đầy bụi trắng, hai bàn tay run rẩy vì vừa phải tự tay khâm liệm mười đứa con mình dứt ruột đẻ ra. Bà không phải người đàn bà độc ác; bà chỉ là một người mẹ đã vỡ vụn hoàn toàn dưới sức nặng quá sức chịu đựng của kiếp người. Nhìn người chồng từng uy nghi như bậc đế vương nay ngồi co quắp cạo mủ bằng mảnh sành bên đống phân khô, thần trí bà sụp đổ. Bà gào lên trong nước mắt đắng nghét: “Ông còn cố giữ sự trọn lành của ông đến bao giờ nữa? Hãy nguyền rủa Thiên Chúa rồi chết quách đi cho thoát nợ!”
Câu nói ấy đau hơn cả mười vết dao đâm, bởi nó phát ra từ người bạn đời từng chung gối suốt mấy mươi năm. Nguyền rủa rồi chết đi — đó là lối thoát nhanh nhất mà bóng tối mớm sẵn cho những ai kiệt sức. Gióp ngước đôi mắt sưng húp nhìn gương mặt biến dạng vì tuyệt vọng của vợ. Ông không nổi giận mắng nhiếc sự yếu đuối của bà, nhưng giọng ông khàn đặc và vững như đá tảng: “Cả bà cũng nói như một người khờ dại sao? Chúng ta đã vui lòng đón nhận điều lành từ tay Thiên Chúa, còn khi điều dữ ập đến, lại không biết đón nhận sao?” Thêm một lần nữa, cánh cửa môi miệng Gióp khóa chặt trước cám dỗ phản bội.
Thế rồi từ ba ngả đường sa mạc, ba đám bụi lữ hành tiến về phía xứ Út. Êliphát từ Têman, Binđát từ Suác và Xôpha từ Naama — ba bậc hiền triết lỗi lạc, ba người bạn tri giao đã hẹn nhau đến chia buồn cùng Gióp. Khi còn cách bãi tro cả trăm bước chân, cả ba đều đứng sững lại. Họ không nhận ra người đàn ông biến dạng đang ngồi giữa đám ruồi nhặng kia là Gióp nữa! Họ bật khóc lớn tiếng, xé áo choàng, bốc bụi tung lên đầu rồi bước tới ngồi bệt xuống đất bên cạnh ông. Suốt bảy ngày và bảy đêm ròng rã, không ai nói một lời nào, vì họ thấy nỗi đau của bạn mình quá lớn.
Khi Bảy Ngày Im Lặng Khép Lại Và Bạn Thân Hóa Thành Quan Tòa
Giá như ba người bạn ấy cứ giữ sự im lặng thấu cảm đó đến cùng, họ đã đi vào lịch sử như những người an ủi vĩ đại nhất. Nhưng khi ngày thứ bảy khép lại và Gióp mở miệng than thở về nỗi thống khổ tột cùng của ngày mình sinh ra đời, nỗi sợ hãi ngầm trong lòng ba nhà thông thái bắt đầu trỗi dậy. Đối với Êliphát, Binđát và Xôpha, vũ trụ phải vận hành theo một công thức toán học phẳng lặng: người lành ắt gặp lành, kẻ ác ắt gặp họa. Nếu một người hoàn hảo như Gióp mà cũng có thể bị trời đánh tan cửa nát nhà không lý do, thì chính sự an toàn đạo đức của ba ông cũng sụp đổ! Để bảo vệ lý thuyết của mình, họ buộc phải kết luận một điều tàn nhẫn: Gióp chắc chắn là kẻ đạo đức giả đã phạm tội tày đình trong bóng tối.
Bãi tro rác lập tức biến thành pháp trường tra khảo tinh thần. Êliphát mở đầu bằng giọng điệu êm ái của một bậc trưởng thượng nhưng ẩn chứa lưỡi dao sắc lạnh: “Ông thử nhớ xem, có ai vô tội mà lại bị diệt vong bao giờ?” Khi Gióp khẳng định mình không hề làm điều gian ác, Binđát tàn nhẫn chạm thẳng vào vết thương rỉ máu nhất của người cha: ông ta ám chỉ rằng mười đứa con của Gióp chết dưới mái nhà sập là bởi chính chúng đã phạm tội đáng chết! Còn Xôpha thì thẳng thừng tuyên bố Thiên Chúa phạt Gióp như thế vẫn còn là nhẹ so với tội lỗi ngầm của ông!
Không có nỗi cô đơn nào khủng khiếp hơn việc bị chính những người nhân danh tôn giáo và đạo lý lấy muối xát vào vết thương. Gióp ngồi giữa vòng vây của ba người bạn, bàn tay nắm chặt mảnh sành vỡ đến mức máu tươi từ lòng bàn tay chảy hòa vào mủ vàng trên đầu gối. Ông nhìn thẳng vào những khuôn mặt uyên bác đang giảng đạo từ trên cao mà thốt lên lời kết án mọi thứ giáo điều vô cảm: “Các người chỉ là lũ lang băm chuyên lấy lời dối trá trát lên vết thương! Phải chi các người cứ im lặng hoàn toàn, thì đó đã là sự khôn ngoan của các người rồi!”
Sự Độc Ác Của Thứ Giáo Điều Đổ Lỗi Cho Nạn Nhân Đau Khổ
Đêm xuống trên thảo nguyên xứ Út. Gió lạnh thổi bay lớp tro xám bám trên vai Gióp. Vợ đã quay lưng, anh em họ hàng lánh mặt, bạn bè thân tín biến thành quan tòa, còn bầu trời phía trên dường như đóng kín bằng đồng thau. Giữa vực thẳm bị bỏ rơi tưởng chừng tuyệt đối ấy, người đàn ông lở loét bỗng chống tay đứng dậy. Ông giơ cao mảnh sành đẫm máu chỉ thẳng lên vách đá vôi dựng đứng bên rìa thành, nơi ánh trăng bạc chiếu lạnh lẽo.
Tiếng kêu của Gióp xé toạc màn đêm sa mạc — không phải tiếng rên của kẻ bại trận, mà là lời tiên tri vượt trước hàng ngàn năm lịch sử cứu độ: “Ôi, phải chi những lời tôi nói được ghi chép lại! Phải chi chúng được khắc vào sách bằng bút sắt và đổ chì vào đá tảng đến muôn đời! Tôi biết rằng Đấng bênh vực tôi vẫn sống, và sau cùng, Người sẽ đứng lên trên cõi đất. Sau khi da tôi đây bị tiêu hủy, thì với tấm thân này, tôi sẽ được ngắm nhìn Thiên Chúa!”
Lời Kêu Oan Đổ Chì Vào Đá Tảng: Tôi Biết Đấng Bênh Vực Tôi Vẫn Sống
Ba nhà thông thái xứ Đông phương chết lặng trước ánh mắt rực lửa của người tù nhân trên đống tro. Thân xác Gióp đang mục rữa từng mảng dưới lưỡi sành sắc cạnh, nhưng linh hồn ông đã phóng tầm mắt vượt qua cái chết để chạm tới niềm hy vọng phục sinh — chân lý mà hàng thế kỷ sau Thánh Phaolô sẽ khẳng định: mọi đau khổ đời này chẳng đáng sánh với vinh quang sắp mặc khải. Và ngay khi cuộc tranh cãi của con người chạm tới điểm bế tắc cuối cùng, từ phía chân trời đen kịt, những đám mây tích điện khổng lồ bắt đầu cuộn xoáy.
“Thật vậy, tôi nghĩ rằng: những đau khổ chúng ta chịu bây giờ sánh sao được với vinh quang mà Thiên Chúa sẽ mặc khải nơi chúng ta.”— Thư Thánh Phao-lô gửi tín hữu Rô-ma 8:18
Lạy Chúa Giêsu, Đấng Bênh Vực hằng sống đã từng bị treo trần trụi ngoài cổng thành Giêrusalem giữa những lời nhạo báng của người đời. Xin tha thứ cho chúng con mỗi khi chúng con giống như ba người bạn của ông Gióp — lấy sự bình an của mình làm thước đo để phán xét nỗi đau của anh chị em. Xin ban cho những ai đang nằm trên đống tro của bệnh tật, trầm cảm và bị hiểu lầm hôm nay được nghe thấy tiếng Chúa thì thầm rằng Ngài vẫn sống và không bao giờ bỏ rơi họ. Amen.
Giải Đáp Chuyên Sâu Kinh Thánh & Lịch Sử
Tại sao ông Gióp lại phải ra ngồi trên đống tro ngoài cổng thành và dùng mảnh sành cạo mủ?
Sai lầm thần học cốt lõi của ba người bạn ông Gióp (Êliphát, Binđát, Xôpha) là gì?
Câu nói 'Tôi biết Đấng Bênh Vực tôi vẫn sống' (Gióp 19:25) có ý nghĩa gì trong Phụng vụ Công giáo?
Đưa Lời Suy Ngẫm Vào Giờ Cầu Nguyện
Thắp miễn phí một ngọn nến 24h cầu bình an cho người thân hoặc bước vào Nhà Nguyện tĩnh lặng.